Sau những bước tiến chấn động trong giới toán học, trí tuệ nhân tạo (AI) được dự báo sẽ tiếp tục tạo ra bước ngoặt lớn trong hàng loạt lĩnh vực khoa học nặng về lý thuyết khác như xác suất thống kê, lý thuyết kinh tế, năng lượng cao, vũ trụ học và vật lý lượng tử.
Nghiên cứu từ Tiến sĩ Neil Thompson cùng hai cộng sự Gabriel Manso và Claudio Mayrink Verdun tại Phòng thí nghiệm Khoa học máy tính và Trí tuệ nhân tạo (CSAIL) thuộc MIT cho thấy năng lực của các mô hình AI đang tiến hóa vô cùng nhanh chóng. Khi thử nghiệm các mô hình OpenAI tiên tiến như o1, o3, GPT-5, GPT-5.1, GPT-5.4 và GPT-5.5 trên những vấn đề lý thuyết trích từ các bài báo khoa học xuất bản từ tháng 12/2025 đến tháng 5/2026, khả năng giải quyết chính xác của AI đã tăng từ 2% lên đến 35%. Tiến sĩ Thompson dự báo AI có thể giải đáp hoàn toàn nhiều câu hỏi lý thuyết phức tạp chỉ trong vài năm tới.
Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu đã lựa chọn các bài báo xuất bản sau thời điểm mô hình dừng cập nhật dữ liệu huấn luyện và tiến hành chặn hoàn toàn kết nối Internet. Phương pháp kiểm tra khắt khe này bắt buộc mô hình phải tự suy luận ra giải pháp thay vì tìm kiếm đáp án trực tuyến hay tái hiện kiến thức đã biết, qua đó chứng minh AI thực sự có khả năng tư duy sáng tạo.
Trước đó, OpenAI từng gây xôn xao khi một mô hình chưa phát hành giải thành công bài toán Navier-Stokes trong động lực học chất lỏng, làm dấy lên nhiều tranh luận về vai trò của AI trong nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng giải pháp do AI đưa ra vẫn tiềm ẩn rủi ro sai sót ở các bài toán phức tạp. Nhà nghiên cứu Sara Hooker nhận định AI là công cụ đắc lực giúp tìm ra đáp án nhanh hơn, nhưng chuyên môn của con người vẫn giữ vai trò cốt lõi trong việc đặt ra câu hỏi định hướng, giám sát và kiểm chứng kết quả.
