Tỷ phú Bill Gates cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đưa thế giới bước vào "kỷ nguyên sung túc thực sự", song trước mắt nhân loại sẽ phải vượt qua một giai đoạn chuyển tiếp đầy xáo trộn và phức tạp kéo dài khoảng hai thập kỷ.
Chia sẻ trong chương trình podcast Decoder, nhà đồng sáng lập Microsoft khẳng định ông không mang cái nhìn bi quan về AI. Ông đánh giá đây là công nghệ có sức ảnh hưởng sâu rộng nhất hiện nay, xét cả về năng lực mang lại lợi ích lẫn tốc độ thay đổi cục diện xã hội. Tuy nhiên, chặng đường để nhân loại tiến tới sự dư dả nhờ AI sẽ không hề bằng phẳng.
"Lo ngại lớn nhất của tôi là giai đoạn chuyển đổi trong 20 năm tới. Sẽ có người thắng, kẻ thua, cùng rất nhiều xáo trộn", Bill Gates bày tỏ. Tỷ phú giải thích việc chọn mốc 20 năm là một dự báo an toàn. Theo ông, nếu không có sự can thiệp để giảm tốc hay dừng phát triển, robot và AI trong tương lai sẽ đảm nhận hầu hết các khâu từ xây nhà, trồng trọt cho đến phẫu thuật, khiến phần lớn hàng hóa và dịch vụ không còn phụ thuộc vào sức lao động của con người.
Không chỉ các công việc chân tay bị robot hình người đe dọa, nhiều vị trí văn phòng như nhân viên bán hàng, hỗ trợ khách hàng hay kế toán cũng có nguy cơ biến mất khi các hệ thống AI có thể xử lý rẻ hơn, nhanh hơn và chính xác hơn đáng kể.
Theo Bill Gates, công việc đóng vai trò rất trọng yếu khi đem lại cho con người thu nhập, cảm giác về mục đích sống, sự kết nối đồng nghiệp và cơ hội giải quyết vấn đề. Trước sự xâm lấn của công nghệ, ông đề xuất xã hội cần lập nên những "khu bảo tồn cho con người" nhằm giữ lại các hoạt động như nghệ thuật, thể thao, nấu ăn hay chăm sóc trẻ nhỏ riêng cho con người, kể cả khi AI có thể làm tốt hơn. Ngoài ra, việc áp dụng các chính sách như nghỉ hưu sớm hay giới hạn giờ lao động cũng là giải pháp để duy trì việc làm. Tỷ phú kỳ vọng khi bước vào kỷ nguyên sung túc, con người vẫn sẽ nắm quyền kiểm soát và định hình được mục đích sống của mình.
Góc nhìn của Bill Gates cũng tương đồng với nhận định từ nhiều lãnh đạo công nghệ hàng đầu khác. Dario Amodei, CEO của Anthropic, cho rằng dù AI có tiềm năng nâng cao chất lượng cuộc sống cho tất cả mọi người, cú sốc ngắn hạn đối với thị trường việc làm sẽ là điều chưa từng có tiền lệ.
Trong khi đó, tỷ phú Elon Musk dự đoán quá trình chuyển đổi sẽ gặp nhiều trắc trở và đề xuất chính phủ trợ cấp cho người dân để giải quyết tình trạng thất nghiệp. CEO SpaceX nhận định công nghệ sẽ tối ưu chi phí sản xuất tới mức con người có thể sở hữu bất cứ thứ gì mình muốn, khiến tiền bạc hay tích lũy hưu trí không còn là gánh nặng và lao động sẽ không còn là nghĩa vụ bắt buộc.
