Các điều khoản thương mại mới của Meta đang mở đường cho các phần mềm tự động, bot và trình thu thập dữ liệu (crawlers) quét nội dung từ các trang web liên kết với tài khoản Meta doanh nghiệp, bao gồm cả những cơ quan báo chí và nhà xuất bản tin tức, theo một báo cáo từ Nieman Lab.
Những quy định này áp dụng trực tiếp cho các đơn vị sử dụng bảng điều khiển Meta Business Suite — công cụ quản lý các hồ sơ Instagram, trang Facebook, kênh Messenger và WhatsApp. Các chuyên gia pháp lý nhận định rằng văn bản điều khoản mới đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp cấp phép cho Meta thu thập dữ liệu từ các trang web của họ để phục vụ nghiên cứu, phát triển và huấn luyện các mô hình AI.
Thay đổi này chính thức có hiệu lực từ ngày 30/10 và Meta không cung cấp tùy chọn từ chối (opt-out). Điều này đặt các nhà xuất bản vào thế buộc phải chấp thuận việc bị quét dữ liệu hoặc ngừng sử dụng nền tảng của Meta.
Cụ thể, điều khoản cập nhật của Meta nêu rõ người dùng ủy quyền cho Meta (hoặc bất kỳ đơn vị nào đại diện cho họ) sử dụng phần mềm tự động để truy cập, lập chỉ mục, lưu trữ tạm, phân tích, thu thập hoặc quét các miền, trang web hoặc URL liên kết với sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp. Meta có thể sử dụng bất kỳ nội dung nào thu được từ các liên kết này để cung cấp, phát triển, cải tiến, nghiên cứu, huấn luyện và duy trì tính toàn vẹn của các sản phẩm và dịch vụ của Meta.
Nhiều nguồn tin cho rằng động thái này có thể giúp Meta tránh phải ký kết các thỏa thuận cấp phép bản quyền tốn kém với nhiều trang tin tức và website. Để huấn luyện AI, các công ty công nghệ cần lượng lớn dữ liệu chất lượng cao. Các nội dung báo chí vốn được kiểm chứng thông tin và biên tập kỹ lưỡng được xem là nguồn tài nguyên quý giá hơn hẳn so với dữ liệu trôi nổi trên internet.
Thời gian qua, trước việc các tính năng tìm kiếm bằng AI làm sụt giảm lưu lượng truy cập và doanh thu quảng cáo của báo chí, nhiều nhà xuất bản (bao gồm cả Ziff Davis) đã đệ đơn kiện bản quyền đối với các công ty AI vì sử dụng nội dung để huấn luyện mô hình và hiển thị câu trả lời mà không ghi nguồn. Để tránh các rủi ro pháp lý này, một số phòng thí nghiệm AI khác đã phải chủ động đàm phán hợp đồng cấp phép nội dung với các đơn vị báo chí.
Phản hồi lại các lo ngại trên qua email, người phát ngôn của Meta khẳng định công ty chỉ đang tiến hành hợp nhất các điều khoản thương mại và quảng cáo tự phục vụ (self-serve ad) để người dùng dễ theo dõi hơn, chứ không hề thay đổi cách thức hoạt động của các trình thu thập dữ liệu web. Đại diện Meta cho biết thêm: "Các chủ sở hữu nội dung vẫn có thể sử dụng tệp robots.txt để thiết lập quyền thu thập dữ liệu theo nhu cầu, như chúng tôi đã giải thích rõ trong tài liệu dành cho nhà phát triển."
