Vào hôm thứ Hai, OpenAI đã công bố những đột phá ấn tượng trong các lĩnh vực toán học, khoa học máy tính và vật lý, đi kèm với cách tiếp cận mới mà công ty gọi là đang dần hoàn thiện nhằm chia sẻ các phát hiện của mình. Tuy nhiên, bất chấp những điều chỉnh này, nhiều nhà nghiên cứu khi trao đổi với trang The Verge cho biết họ đang ngày càng mệt mỏi trước các động thái của công ty.
Mối quan hệ giữa OpenAI và cộng đồng toán học vốn đã căng thẳng suốt nhiều tháng qua, khi các học giả vẫn đang phải chật vật xử lý hàng trăm bản thảo nghiên cứu được công ty ồ ạt tung ra hồi đầu tháng 10. Lần này, OpenAI tuyên bố đang làm việc với các chuyên gia đóng vai trò "người dẫn dắt" để quyết định cách thức chia sẻ những đột phá mới nhất sao cho hiệu quả.
Cả ba kết quả nghiên cứu đều liên quan đến những vấn đề nan giải và hệ trọng bậc nhất trong toán học, khoa học máy tính và vật lý. Dựa trên lời khuyên từ nhóm chuyên gia cố vấn của OpenAI, mỗi kết quả lại có một chiến lược công bố riêng. Đối với toán học, OpenAI phát hành đầu ra do AI tạo ra và để giới nghiên cứu tự do tổ chức diễn giải. Với khoa học máy tính, OpenAI tập hợp một nhóm chuyên gia bên ngoài để giải thích kết quả. Riêng tài liệu vật lý thì chưa hề được công bố, và công ty cho biết sẽ nhường quyền quyết định cách thức phát hành cho một nhóm chuyên gia bên ngoài.
Mức độ công bố không đồng nhất cùng tính chất phức tạp của các công trình khiến giới khoa học gặp nhiều khó khăn để đánh giá toàn diện các phát hiện của OpenAI. Dù vậy, các chuyên gia thừa nhận có lý do xác đáng để nhìn nhận nghiêm túc các kết quả này, thậm chí mô tả chúng là "những bước đột phá lớn". Tuy nhiên, sự hào hứng về mặt khoa học đã bị lấn át bởi nỗi thất vọng trước cách hành xử của OpenAI, khi công ty tự tay chọn lựa chuyên gia để giám sát quá trình công bố thay vì mở rộng cho toàn bộ cộng đồng cùng thẩm định.
Nhiều chuyên gia cho rằng việc công bố kết quả công khai đồng nghĩa với việc tài liệu phải sẵn sàng cho bất kỳ ai muốn xem xét. Ông Constantin Kogler, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Cao cấp, đặt câu hỏi về quyết định hạn chế quyền tiếp cận của OpenAI và cho rằng việc chỉ để một vài nhà khoa học ưu tú xem xét trước là hoàn toàn vô lý. Giáo sư vật lý Andreas Karch tại Đại học Texas ở Austin cũng gọi việc OpenAI tự ý lựa chọn nhóm chuyên gia là một "thảm họa", nhấn mạnh rằng các phòng nghiên cứu lớn vốn đã có quá nhiều quyền lực và không nên tự ý định đoạt ai là người được tiếp cận trước.
Quy trình kiểm soát thông tin này cũng đi ngược lại khuyến cáo mà Nhóm Cố vấn về Toán học và Trí tuệ Nhân tạo (AGMAI) - tổ chức mà OpenAI từng cam kết tham vấn - đưa ra ngay trước thời điểm công bố. AGMAI cảnh báo các công ty AI không nên duy trì thông lệ chọn lọc người nhận tài liệu trước vì điều này gây nguy cơ bất bình đẳng, thiên vị và làm chậm tiến độ đánh giá. Sau khi các kết quả mới được công bố, AGMAI đã thúc giục OpenAI nhanh chóng công khai toàn bộ dữ liệu bằng ngôn ngữ tự nhiên và định dạng Lean trong lĩnh vực vật lý, khẳng định không có lý do khoa học nào để trì hoãn việc minh bạch thông tin khi công tác chuẩn hóa đã hoàn tất.
