Cơ quan Giám sát Độc lập về Biên giới và Nhập cư Anh (ICIBI) đang xem xét tiến hành một cuộc điều tra đối với Bộ Nội vụ Anh liên quan đến việc sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh trong quá trình xử lý đơn xin tị nạn. Quyết định này được đưa ra sau khi các nhà lập pháp và giới nghiên cứu công khai nghi vấn về độ chính xác của công nghệ cũng như sự thiếu minh bạch từ phía chính phủ.
Bà Sara Alsherif, nhà hoạt động tại tổ chức phi lợi nhuận về quyền kỹ thuật số Open Rights Group (ORG), cho biết ICIBI đã yêu cầu tổ chức này cung cấp thêm thông tin khi lập kế hoạch cho các chủ đề kiểm tra vào năm tới. Yêu cầu của ICIBI dựa trên kết quả điều tra kéo dài 6 tháng của ORG, bao gồm 11 câu hỏi tại quốc hội, 2 thư gửi bộ trưởng và 10 yêu cầu truy cập hồ sơ công khai nhằm làm rõ những chi tiết mà Bộ Nội vụ đã giữ kín. Đại diện ICIBI xác nhận đã nhận thức được các quan ngại về việc ứng dụng AI và nhắc lại đánh giá vào năm ngoái rằng hiệu quả cùng độ tin cậy của một trong các công cụ này là "không đồng đều".
Trả lời qua email, người phát ngôn của Bộ Nội vụ Anh khẳng định: "Các quyết định tị nạn do những nhân viên đã qua đào tạo thực hiện, các công cụ AI chỉ được sử dụng để hỗ trợ tra cứu hồ sơ phỏng vấn và thông tin chính sách. Chúng không thể hoạt động độc lập và không đưa ra quyết định đối với các đơn xin tị nạn. Chúng tôi thường xuyên giám sát hiệu suất của các công cụ này cùng với các quy trình đảm bảo chất lượng hiện có, đồng thời cam kết công bố các đánh giá cập nhật về việc triển khai chúng."
Theo các tài liệu do ORG thu thập, Bộ Nội vụ Anh sử dụng hai công cụ gồm Tóm tắt Hồ sơ Tị nạn (ACS) và Tìm kiếm Chính sách Tị nạn (APS). Cả hai đều được phát triển trên mô hình ngôn ngữ lớn GPT-4 (phiên bản 2023) của OpenAI và nền tảng Microsoft Foundry, nhằm tóm tắt biên bản phỏng vấn người xin tị nạn và thông tin về quốc gia xuất thân của họ. Các công cụ này bắt đầu được thử nghiệm từ cuối năm 2024 trong bối cảnh Chính phủ Công đảng nỗ lực giải quyết lượng đơn tồn đọng khoảng 100.000 trường hợp, đồng thời xử lý hàng chục nghìn đơn mới mỗi năm. Mặc dù cơ quan này đã giảm một nửa số người chờ quyết định ban đầu trong năm tính đến tháng 6, số lượng đơn kháng cáo chống lại các quyết định lại tăng vọt.
Giới nghiên cứu bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về độ chính xác của AI trong một hạn mục có rủi ro cao như quyết định đưa ai đó trở lại quốc gia mà họ lo sợ bị ngược đãi. ORG phát hiện tỷ lệ tóm tắt do ACS tạo ra bị đánh giá là "không phù hợp để sử dụng" — thường do chứa lỗi sai sự thật hoặc bóp méo thông tin — cao hơn đáng kể so với mức lỗi 9% được công bố trong đánh giá thử nghiệm. Ngoài ra, các bản tóm tắt do công cụ APS tạo ra hoàn toàn không có quy trình kiểm soát chất lượng.
Thực tế, các nhân viên xử lý hồ sơ sử dụng AI để tiết kiệm thời gian, ước tính khoảng 1 giờ cho mỗi trường hợp. Công cụ ACS giúp đẩy nhanh việc rà soát biên bản phỏng vấn nơi người tị nạn giải thích lý do họ bị ngược đãi, trong khi APS đóng vai trò trợ lý tìm kiếm thông tin chính sách để đánh giá mức độ rủi ro thực tế khi người nộp đơn trở về quê hương. Đáng chú ý, vào tháng 7 vừa qua, một thẩm phán tại Anh đã cáo buộc Bộ Nội vụ sử dụng một tài liệu chứa "ảo giác AI" để từ chối đơn xin tị nạn của một phụ nữ Morocco và con cô, với lý do sai sự thật rằng quốc gia của cô là an toàn để trở về.
