Tại sự kiện Open Source Summit Europe diễn ra ở Prague, nhà sáng lập Linux – Linus Torvalds – đã có cuộc trao đổi đáng chú ý với Dirk Hohndel, người đứng đầu Ericsson Software Technology. Trong bối cảnh nhiều nhà phát triển mã nguồn mở vẫn phản đối AI – điển hình như System76 vừa cấm nội dung do AI tạo ra trên desktop COSMIC – Torvalds lại đưa ra góc nhìn cởi mở: “Tôi thực sự rất thích sử dụng AI.”
Dù vậy, ông cũng vạch ra ranh giới rõ ràng giữa việc ứng dụng AI cho các dự án sở thích và việc đưa công nghệ này vào nhân Linux (Linux kernel). Theo Torvalds, việc áp dụng AI vào những hệ thống cốt lõi có thể khiến các bản vá và báo cáo lỗi do máy tạo ra làm quá tải các nhà duy trì (maintainer). “Bạn cần phải hết sức cẩn thận khi sử dụng AI cho những việc thực sự quan trọng,” ông nhấn mạnh.
Torvalds thừa nhận quan điểm của ông về lập trình AI đã thay đổi theo thời gian. Trước đây, ông từng nghĩ nó không mấy hiệu quả, nhưng giờ đây ông xem đó là một công cụ hữu ích nếu biết ứng dụng đúng cách. Dù vai trò chính của ông hiện tại là duy trì và tổng hợp mã nguồn cho Linux kernel thay vì trực tiếp lập trình, ông vẫn tìm thấy niềm vui lớn khi viết mã với sự trợ giúp của AI.
Nhìn lại thời điểm bắt đầu lập trình vào khoảng năm 1981, Torvalds cho biết máy tính và các chương trình thời đó đơn giản hơn rất nhiều. Ngày nay, tiêu chuẩn kỹ thuật phần mềm đã lên quá cao, khiến những nỗ lực nhỏ của người mới bắt đầu dễ bị lu mờ trước các sản phẩm bóng bẩy, chuyên nghiệp. Torvalds ủng hộ khái niệm "vibe coding" và xem AI như một cầu nối giúp người mới bước vào thế giới lập trình, cho phép họ vượt qua những rào cản kỹ thuật khó khăn ban đầu.
Bản thân Torvalds cũng dùng AI theo cách này. Khi tự chế tạo một bàn đạp guitar (guitar pedal), ông đã viết xong phần giao diện bằng ngôn ngữ C trên vi điều khiển nhưng trông quá cũ kỹ như từ thập niên 1980. Vì không chuyên về Java, ông đã dùng AI để cải thiện giao diện. “Tôi dùng AI để làm những việc mình dở,” ông chia sẻ. Dù ban đầu câu lệnh đưa ra kết quả chưa như ý, việc kết hợp mã nguồn gốc bằng C với sự hỗ trợ của AI đã giúp ông đạt được mục tiêu.
Trong nhân Linux, AI cũng đang chứng minh được vai trò nhất định. Sashiko – một hệ thống đánh giá mã nguồn tự động cho Linux kernel – hiện đã xuất hiện trên danh sách gửi thư Linux Kernel Mailing List (LKML). Một số maintainer thậm chí đã bắt đầu yêu cầu các bản vá phải qua đánh giá của AI trước khi chấp nhận, và xu hướng này nhiều khả năng sẽ phổ biến trên toàn bộ hệ thống.
Công cụ AI có khả năng phát hiện các lỗ hổng bảo mật thực sự và tìm ra lỗi trong những driver cũ kỹ đã bị bỏ quên nhiều năm. Dù ghi nhận giá trị này, Torvalds cũng thừa nhận nó đang gây áp lực nghiêm trọng cho các maintainer. Những báo cáo lỗi nghe rất thuyết phục nhưng thực chất bị "bịa đặt" khiến con người mất nhiều thời gian để bác bỏ, trong khi một số bản vá hời hợt – mà Torvalds gọi là "bản vá băng cá nhân vô tri" – chỉ xử lý phần ngọn mà không giải quyết được gốc rễ vấn đề.
Theo Torvalds, phần lớn thời lượng thảo luận tại Hội nghị Linux Kernel Maintainer Summit trước đó đã tập trung vào việc làm thế nào để quá trình tạo mã và đánh giá bằng AI bớt căng thẳng và mang lại hiệu quả thực tế hơn. Điểm nghẽn hiện nay không nằm ở số lượng bản vá gửi về, mà là làm sao để phê duyệt công việc hữu ích mà không vắt kiệt sức lực của những người chịu trách nhiệm.
Nhân kỷ niệm 35 năm của Linux, Torvalds cũng hồi tưởng lại những ngày đầu khi dự án hoàn toàn chưa có hạ tầng phát triển, chỉ có "tôi và chiếc máy tính của mình" tự tay xử lý từng bản vá. Khi quy mô cộng đồng mở rộng, quy trình thủ công dần trở thành nút thắt cổ chai, mở đường cho những thay đổi lớn về sau. Hiện nay, việc rà soát mã nguồn bằng AI đã trở thành một phần của thực tế và chắc chắn sẽ tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển của hệ điều hành này.
