Tác phẩm đoạt giải nhất của một cuộc thi nhiếp ảnh khoa học uy tín đã chính thức bị hủy bỏ kết quả sau khi nhiều nhà khoa học bày tỏ nghi vấn đây là sản phẩm giả mạo.
Hãng Nikon cho biết việc sử dụng AI tạo sinh trong quá trình sản xuất video đã vi phạm quy chế của cuộc thi Small World In Motion – sân chơi chuyên nhận các tác phẩm ảnh và video ghi lại qua kính hiển vi công suất cao. Đại diện hãng tuyên bố video "không tuân thủ các quy định của cuộc thi liên quan đến AI tạo sinh", đồng thời nhấn mạnh đây không phải là lời phán xét đối với danh tiếng nghề nghiệp hay đóng góp khoa học của tác giả.
Nikon cho biết quyết định được đưa ra sau khi hãng đánh giá kỹ lưỡng lại video, các tài liệu bổ trợ và tham vấn ý kiến từ hội đồng giám khảo. Hiện hãng đang tiến hành rà soát lại các quy định và quy trình của cuộc thi thường niên đã có lịch sử 15 năm này.
Tác phẩm đoạt giải trước đó thuộc về Tiến sĩ Ninh Từ (Ning Xu) đến từ Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc. Ông đã gửi dự thi một đoạn video ngắn mô tả chuyển động của các cấu trúc dạng sợi lông nhỏ gọi là lông mao trong đường hô hấp của một bệnh nhi mắc hội chứng rối loạn vận động lông mao nguyên phát (PCD).
Nhiều nhà khoa học, bao gồm cả các cựu giám khảo của cuộc thi, đã đồng loạt lên tiếng trên trang LinkedIn của Nikon, khẳng định video này trông không có thật. Tiến sĩ Ninh Từ thừa nhận có can thiệp AI nhưng khẳng định ông tin rằng bản thân vẫn tuân thủ quy chế và đã hợp tác trong quá trình điều tra của Nikon.
Tiến sĩ Robert Hirst, chuyên gia tại Đại học Leicester và là một trong những người đầu tiên lên tiếng cảnh báo, cho biết ông không hề bất ngờ và nhận ra ngay lập tức video là sản phẩm dàn dựng. Là nhà khoa học đứng đầu trung tâm chẩn đoán PCD thuộc NHS tại trường đại học, ông Hirst chia sẻ bản thân đã có 20 năm kinh nghiệm chẩn đoán căn bệnh này qua việc quan sát dạng sóng, chiều dài lông mao cũng như kích thước và hình dạng tế bào. Ông khẳng định các tế bào và lông mao trong video không hề giống với thực tế ở bệnh nhân PCD, đồng thời nhấn mạnh cuộc tranh cãi này đã gây ảnh hưởng lớn đến bệnh nhân, giới khoa học, bác sĩ và các mạng lưới hỗ trợ PCD trên khắp thế giới.
