OpenAI mới đây đã khiến giới toán học kinh ngạc sau khi công bố hàng trăm phát hiện toán học mới vào hôm thứ Ba. Cụ thể, công ty đã công bố hơn 370 kết quả toán học trải rộng trên nhiều lĩnh vực như đại số, khoa học máy tính lý thuyết và logic toán học, nhằm phô diễn năng lực của các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến nhất mà đơn vị này đang sở hữu.
Vào tháng trước, công ty cũng cho biết đã giải được phương trình Navier-Stokes – một trong những bài toán hóc búa nhất thế giới đi kèm phần thưởng trị giá 1 triệu USD cho bất kỳ ai tìm ra lời giải.
Tuy nhiên, thành tích này đã làm dấy lên làn sóng lo ngại từ các nhà lãnh đạo trong ngành. Nhiều ý kiến cho rằng các phòng thí nghiệm tiên phong không nên thử nghiệm những bài toán cao cấp nhất trên các mô hình AI độc quyền vốn nằm ngoài tầm tiếp cận của phần đông cộng đồng toán học. Viện Nghiên cứu Cao cấp tại Princeton, New Jersey – một nhóm chuyên gia toán học độc lập – tuyên bố không ủng hộ cách tiếp cận này.
"Thực tế hiện nay cho thấy AI có thể đưa ra các lập luận toán học trong những tình huống mà ngay cả người đưa ra câu lệnh cũng không thể hiểu, không thể kiểm chứng hay chịu trách nhiệm cho các lập luận đó," thông cáo của tổ chức này nhấn mạnh. "Chúng tôi tin rằng sự thấu hiểu toán học của con người vẫn giữ tầm quan trọng tối cao. Trong kỷ nguyên mới này, làm thế nào chúng ta có thể hướng tới một hình mẫu mới coi sự thấu hiểu toán học của con người là một phần của các kết quả nghiên cứu có trách nhiệm?"
Nhằm xoa dịu mối lo ngại từ cộng đồng, OpenAI thông báo sẽ hợp tác với Viện Nghiên cứu Cao cấp để tạo điều kiện cho "các nhà toán học có tiếng nói trong định hướng phát triển tiếp theo". Dẫu vậy, công ty không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ ngừng thử nghiệm các mô hình AI trên những bài toán phức tạp này. Các chuyên gia trong ngành bày tỏ sự quan ngại rằng OpenAI đang không thực hiện quy trình thẩm định kỹ lưỡng cần thiết để xác minh các kết quả đưa ra.
Trong một cuộc phỏng vấn với tờ New York Times, ông Tristan Buckmaster, nhà toán học tại Đại học New York từng nghiên cứu về bài toán Navier-Stokes, cho rằng những người nhập dữ liệu cho AI có thể đã cung cấp các thông tin then chốt giúp mô hình tìm ra kết quả.
"Rất có thể có nhiều kết quả thực chất là việc họ lấy công trình nghiên cứu của ai đó rồi đưa cho mô hình hoàn thiện nốt," ông Buckmaster nhận định.
Trước tình hình này, ban cố vấn đã yêu cầu các phòng nghiên cứu AI phải trao "quyền tiếp cận bình đẳng" đối với các mô hình AI cho cộng đồng toán học toàn cầu.
Nhóm chuyên gia cảnh báo: "Việc các phòng thí nghiệm AI sử dụng các mô hình nội bộ độc quyền để nghiên cứu toán học có nguy cơ tạo ra một hệ thống hai tầng, nơi các phòng thí nghiệm bỏ xa phần còn lại của lĩnh vực này, từ đó vô hình trung cô lập cộng đồng toán học khỏi chính ngành nghiên cứu của họ."
