Khi việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng tăng tốc tại nơi làm việc, bức tranh về lợi ích và hạn chế của công nghệ này trong mối quan hệ giữa nhà quản lý và cấp dưới đang dần lộ rõ. Nghiên cứu mới đây từ công ty phát triển chuyên môn Highwire trên 1.034 nhân viên doanh nghiệp đã chỉ ra những tác động hai chiều khi AI tham gia vào quy trình đánh giá nhân sự.
Cụ thể, khảo sát cho thấy 78% nhà quản lý thừa nhận đã sử dụng AI để hỗ trợ soạn thảo, chỉnh sửa, tóm tắt hoặc định hình các phản hồi và đánh giá hiệu suất trong năm qua. Hầu hết các nhà quản lý đều cho biết AI giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị những nhận xét này.
Tuy nhiên, tính minh bạch lại là một dấu hỏi lớn khi chỉ 16% nhân viên cấp dưới được thông báo rằng AI có can thiệp vào kết quả đánh giá của họ. Sự thiếu cởi mở này có thể xuất phát từ tâm lý e ngại bị nhìn nhận tiêu cực khi dựa dẫm vào công nghệ, tương tự kết quả một nghiên cứu của Atlassian trước đó cho thấy việc thừa nhận dùng AI tại nơi làm việc đôi khi đem lại tác dụng ngược.
Mức độ can thiệp của AI cũng tạo ra những trải nghiệm trái chiều cho nhân sự. Việc chỉ nhờ AI định dạng hay tóm tắt các ghi chú của con người hoàn toàn khác với việc giao phó toàn bộ dữ liệu hiệu suất để máy móc tự động tạo ra một bản đánh giá hoàn chỉnh. Về phía người lao động tiếp nhận phản hồi, 54% nhận thấy các nhận xét đã trở nên cụ thể và có tính hành động cao hơn. Trái lại, 34% đánh giá phản hồi trở nên chung chung, và 32% cho rằng chúng kém hữu ích hơn trước. Việc có tới một phần ba nhân sự cảm thấy nhận được ít giá trị hơn từ các kỳ đánh giá là một vấn đề đáng lưu tâm.
Bên cạnh đó, khảo sát của Highwire còn ghi nhận gần 1 trong 4 nhân viên hiện đang tập dượt các cuộc trò chuyện khó khăn ở nơi làm việc với các công cụ AI. Hiện tượng này xuất hiện do sự thiếu hụt hỗ trợ từ cấp trên: chỉ 44% nhân viên cho biết nhận được sự đồng hành của quản lý để luyện tập các tình huống căng thẳng, trong khi có tới 85% khẳng định việc thực hành trước là vô cùng quan trọng.
Nắm bắt khoảng trống này, các giải pháp công nghệ mô phỏng đang nở rộ. Điển hình như công ty video AI Synthesia vừa ra mắt tính năng "Sessions", cho phép nhân viên thực hành đối thoại với hình đại diện AI và nhận đánh giá từ một "huấn luyện viên AI". Tính năng này được thiết kế để mở rộng các điểm chạm đào tạo mà không gây quá tải cho các nhà quản lý con người.
Dù các công cụ AI đang dần lấp đầy các khoảng trống đào tạo và xử lý khối lượng công việc hành chính nặng nề, những phản hồi thiếu thực chất do máy móc tạo ra vẫn đang khiến không ít người lao động cảm thấy thất vọng và coi đó là những sản phẩm kém giá trị chốn công sở.
