FPT Education - FPT University
FPTU AI & CYBER SECURITY NEWSCập nhật tin tức AI & an ninh mạng
AI vnexpress.net

Nghịch lý thời AI: Nhà sáng tạo chật vật tìm cách chứng minh 'tính người'

13/10/2026 00:00 28 lượt xem

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang đẩy người làm nội dung vào "kỷ nguyên ngờ vực", khi các sản phẩm chỉn chu, mạch lạc lại dễ bị quy chụp là do máy móc tạo ra. Để tự minh oan, nhiều tác giả, nhà nghiên cứu và nghệ sĩ buộc phải áp dụng những giải pháp trớ trêu như cố tình viết sai chính tả, dùng cấu trúc ngữ pháp vụng về, hay quay lại toàn bộ quá trình làm việc để làm bằng chứng. Tình trạng này không chỉ gây tổn hại đến chất lượng sáng tạo mà còn đem lại áp lực nặng nề cho cả người làm nghề lẫn sinh viên.

Nghịch lý thời AI: Nhà sáng tạo chật vật tìm cách chứng minh 'tính người'

Sự phổ biến của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên một "kỷ nguyên của sự ngờ vực", buộc những người làm nội dung phải viện đến nhiều biện pháp bất đắc dĩ để chứng minh bản thân không gian lận, từ việc cố tình viết sai chính tả, ghi hình quá trình sáng tác cho đến thuê luật sư.

Mùa đông năm ngoái, Jared Hewitt bị một đồng nghiệp công khai chỉ trích vì cho rằng anh dùng AI để viết báo cáo tại trường mầm non. Việc sử dụng từ ngữ học thuật, nghiêm túc và chia đoạn rõ ràng – vốn là thói quen giúp anh khắc phục tật nói lắp khi đánh máy – bỗng biến thành rắc rối trong bối cảnh các văn bản tạo bởi AI gia tăng nhanh chóng. Đối với Hewitt, niềm vui trau chuốt câu chữ nay lại trở thành một rào cản lớn.

Để tránh bị nghi ngờ, một số cây bút chuyên nghiệp chọn giải pháp ngược đời: chủ động hạ thấp chất lượng văn bản. Vì AI được huấn luyện trên khối lượng dữ liệu khổng lồ và viết văn rất chuẩn mực, sự chỉn chu đôi khi lại bị xem là dấu hiệu của chatbot. Sarah Suzuki Harvard, một cây bút tại Mỹ, cho biết cô phải gượng ép chèn thêm các từ ngữ văn nói suồng sã hoặc nhiều dấu chấm than để bài viết "giống người hơn".

Tương tự, Aldan Creo, nghiên cứu sinh tại Đại học California San Diego, từng bị trợ giảng chấm điểm thấp vì văn phong giải thích từng bước giống hệt ChatGPT. Dù sau đó được sửa điểm, Creo hiện vẫn thỉnh thoảng cố tình để lại lỗi chính tả hoặc dùng cấu trúc ngữ pháp sai lệch, đồng thời tự quét bài qua các công cụ dò AI trước khi nộp. Phó giáo sư Erin Ramirez tại Đại học Bang California Vịnh Monterey nhận định công cụ phát hiện AI có thể nhận diện nhầm tới 98% nội dung do con người viết, tạo ra nghịch lý là người viết càng giỏi thì hệ thống càng nghi ngờ là sản phẩm của máy móc.

Bên cạnh việc cố tình tạo lỗi, nhiều nhà sáng tạo chọn cách ghi lại bằng chứng trực quan trong quá trình làm việc. Victoria Aveyard, tác giả của cuốn sách bán chạy "Red Queen", từng đăng tải video tua nhanh quá trình chỉnh sửa 1.000 trang bản thảo lên TikTok để khẳng định giá trị của lao động thủ công. Hành động này được tiểu thuyết gia Ashley Godschild hưởng ứng bằng việc ghi lại video quá trình bà viết kịch bản mà không có sự can thiệp của AI tạo sinh. Trong lĩnh vực mỹ thuật, họa sĩ Alexis Franklin cũng phải chia sẻ video vẽ lại ảnh chế nhân vật Miranda Priestly trong phim "The Devil Wears Prada 2" sau khi tác phẩm của cô bị cộng đồng mạng nhầm là sản phẩm từ AI.

Cuộc chiến chứng minh "tính người" không chỉ mệt mỏi mà còn gây tổn hại tinh thần và tài chính, đặc biệt là với sinh viên. Alice, sinh viên tại một trường đại học thuộc hiệp hội Russell ở Anh, đã phải đối mặt với nguy cơ bị hội đồng kỷ luật xử lý và trượt tốt nghiệp khi bài luận của cô bị nghi là do AI tạo ra. Dù đã nộp các bản nháp và ghi chú ban đầu, cô vẫn rơi vào tình trạng khủng hoảng khi không nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ phía nhà trường, đối diện với nguy cơ lãng phí hàng chục nghìn bảng Anh học phí.

Tin khác