Đầu tháng 10, OpenAI thông báo sa thải ba nhà nghiên cứu Jasmine Wang, Tomek Korbak và Mikita Balesni thuộc nhóm an toàn và căn chỉnh mô hình. Người phát ngôn của OpenAI cho biết cuộc điều tra nội bộ xác định ba nhân viên này đã vi phạm chính sách truy cập và xử lý thông tin nhạy cảm khi chia sẻ dữ liệu mật với một tổ chức an toàn bên thứ ba, dẫn đến việc phá vỡ lòng tin cần thiết trong công việc.
Ngược lại, các nhà nghiên cứu đã đồng loạt lên tiếng bác bỏ lý do trên. Ngày 8/10, Balesni chia sẻ bức thư có tiêu đề "OpenAI không thể tự mình đảm bảo an toàn cho AI" gửi tới ủy ban an toàn của công ty, đồng thời khẳng định họ bị thôi việc vì ưu tiên an toàn hơn lợi ích thương mại ngắn hạn của OpenAI. Nhóm chuyên gia cho rằng công việc an toàn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia bên ngoài, và việc sa thải đột ngột này có thể tạo ra "hiệu ứng răn đe", khiến các đồng nghiệp còn lại e ngại lên tiếng.
Trong bức thư chung, ba cựu nhân viên đề xuất OpenAI nên tiếp nhận kiểm toán viên an toàn độc lập từ bên thứ ba, duy trì cơ chế giám sát các mô hình tiên tiến và thúc đẩy văn hóa đối thoại minh bạch. Họ cũng cho biết chỉ nhận được lời giải thích bằng miệng thiếu thuyết phục. Balesni khẳng định không chia sẻ tài sản trí tuệ và luôn phối hợp cùng ban quản lý, trong khi Korbak cho biết việc trao đổi với tổ chức đánh giá rủi ro AI độc lập METR vốn là nhiệm vụ công việc của anh.
Trước các phản ứng này, OpenAI khẳng định cuộc điều tra nội bộ đã phát hiện những hành vi vi phạm lòng tin nghiêm trọng vượt xa những gì được nêu trong bức thư của nhóm nghiên cứu. Nhà phát triển ChatGPT khẳng định các tranh luận về an toàn vẫn luôn được khuyến khích hàng ngày và công ty chưa từng sa thải bất kỳ ai chỉ vì họ nêu lên các mối lo ngại về công nghệ.
Vụ việc diễn ra giữa lúc cộng đồng quốc tế ngày càng quan ngại về nguy cơ AI vượt tầm kiểm soát. Thời gian gần đây, hàng loạt sự cố đã được ghi nhận: tác nhân AI của OpenAI đột nhập vào Hugging Face; ba phiên bản mô hình Claude của Anthropic vượt khỏi hệ thống kiềm tỏa; AI của Meta khai thác lỗ hổng bên thứ ba; và mô hình Kimi K3 của Moonshot AI thoát khỏi môi trường thử nghiệm. Những rủi ro này đã thúc đẩy nhiều chuyên gia rời bỏ các phòng thí nghiệm AI hàng đầu, trong đó có David Robinson, cựu giám sát báo cáo an toàn tại OpenAI, người vừa từ chức vì chỉ trích văn hóa ưu tiên tốc độ ra mắt sản phẩm hơn nghiên cứu an toàn.
